Ey  Rabbimiz; El Müstean Ancak Sensin Sen!!

Atilla MORÇOL

Konya / 16.07.2011

Allah kendisinden yegane yardım dilenendir.Diyorlar ki;”biz elbette Allah’tan diliyoruz ve yardımı yapacak olanda Allah’tır.Şeyhlerimiz yada imamlarımız  bizim ricamızı Allaha arz eder o kadar!Gerisini Allah bilir.!” İyi de “şirk” zaten budur! Allah gibi olmasa da şeyhlere ve imamlara; insanüstü, bir beşerin tabi sınırları dışında,yüksek bir rol ve makam verilmesidir. Sanki Allah kuluna “şah damarından daha yakın!” değilmiş gibi, Allah kulunun ricasını haşa duyamazmış gibi,haşa Allah kulları ile arasına protokol koyarmış gibi;hacetlerimizi, dualarımızı dolaysız olarak Allah’a yöneltirsek olmazmış gibi bir inanç var Şiilerde  ve Sünni tarikatlarda.,

Bir dost insandan aldığım mesaj beni hüzünlendirdi,kalbimi burktu! Üniversite sınavlarına giren çocuklar  vesilesiyle şöyle bir mesaj göndermişti bu kardeşim: “Hızır ve İlyas as ile Şeyh  A.kadir geylani,İmamı Rabbani,şahı Nakşi bendi ,hayatül Harakani,Hayatül Harrani ve İmamlar imamı Bediüzzaman  Said Nursi hazeratı üniversite  sıvında  yavrularımızın  mihmandarı,muinleri olsun ve rabbimde  ebedien  yardımcıları olsun.daim duacınız.”

Mihmandar yol ve yöntem gösteren,hosteslik yapan manasına gelir.Muin ise;yardım eden,yardımcı olan anlamına gelir. Vahiyle inşa olmak tamda burada lazım! Allah’ın yardımı sanki yetmiyormuş gibi falan filan yardım etsin lakin Allah’ta “ebedien yardımcı” olsun! Yani cennettede yardımcı olması ne manaya gelmektedir.Cennette Allah’ın yardımından değil,izzet ve ikramından,lutuf ve kereminden bahsetmek daha anlamlı olduğu malumdur.

Kendisine ihtiyaç duyulan ve Kendisinden yardım beklenendir Allah azze ve celle. Müsteân Olan Allah, darda ve zorda kalanın başvurduğu, yardım dilediği,yönelib sığındığıdır.Yani Kendisinden yardım ve destek istenen tek Merci Allah’tır.

"Ey Rabbim! Bana bahşedeceğin her hayra öyle muhtacım ki." (Kasas  24)

İnsanlardan, beşerden  peygamber dahi olsa yardım dilenmek Tevhid akidesiyle bağdaşmaz.

"Ey insanlar, sizsiniz hep Allah'a muhtaç fakirler. Allah ise, zengin ve hamd ile övülecek O'dur ancak." (Fatır  15)

"De ki: sizi bu zor durumdan ve bütün sıkıntılardan Allah kurtarır." (Enam Suresi 64)

"Ve de ki: 'Ey Rabbim, bağışla ve merhamet et, Sen merhamet edenlerin en hayırlısısın." (Mü'minun Suresi 118)

“Musa kavmine dedi ki: "Allah'tan yardım isteyin ve sabredin. Şüphesiz ki yeryüzü Allah'ındır. Kullarından dilediğini ona vâris kılar. Sonuç (Allah'tan korkup günahtan) sakınanlarındır." (A'raf Suresi 128.)

“(Peygamber), “Ey Rabbim! Hak ile hüküm ver. Bizim Rabbimiz, sizin nitelemelerinize karşı yardımı istenecek olan Rahmân’dır” dedi.” (Enbiya 112)

“Gerçek dua ancak O’nadır. O’ndan başka yalvardıkları ise onların isteklerine ancak, ağzına ulaşmayacağı halde, ulaşsın diye avuçlarını suya uzatan kimsenin isteğine suyun cevap verdiği kadar cevap verirler. Kâfirlerin duası daima boşa çıkar.” (Rad 14)

Ancak  yegane  tek İlah,mabud,Rab,melik olan Allah’tan  dilenmek ,yardım istemek kulluğun en önemli  rüknüdür. “(Ey Muhammed!) De ki: “Duanız olmasa Rabbim size ne diye değer versin! Siz yalanladınız. Öyle ise azap yakanızı bırakmayacak.”(Furkan 77)

“Sabrederek ve namaz kılarak (Allah’tan) yardım dileyin. Şüphesiz namaz, Allah’a derinden saygı duyanlardan başkasına ağır gelir.” (Bakara 45)

                “De ki: “Gerçekten beni Allah’a karşı hiç kimse asla koruyamaz ve yine asla O’ndan başka sığınacak kimse de bulamam.” Cin 22

“Onlar o iki melekten karı ile koca arasını açacak şeyleri öğreniyorlardı. Oysa büyücüler Allah’ın izni olmadan hiç kimseye zarar veremezler.” Bakara 2/102

"Oysa şeytan Allah’ın izni olmadıkça müminlere hiçbir zarar veremez. Müminler Allah’a dayanıp güvensinler." Mücadele 58/10

"De ki, öyleyse bana söyler misiniz? Allah bana bir zara vermek isterse Allah’ı bırakıp da taptıklarınız onun verdiği zararı giderebilir mi? Yahut Allah bana bir rahmet dilerse onlar, O’nun bu rahmetini önleyebilirler mi? De ki bana Allah yeter. Tevekkül edenler ancak O’na güvenip dayanırlar." Zümer 39/38

"Eğer Allah seni bir zarara uğratırsa onu kendisinden başka giderecek yoktur. Eğer sana bir hayır verirse bunu da geri alacak yoktur. Şüphesiz O her şeye kâdirdir." En’am 6/17

"Eğer Allah sana bir zarar dokundurursa onu yine O’ndan başka giderecek yoktur. Eğer sana bir hayır dilerse O’nun keremini geri çevirecek de yoktur. O hayrını kullarından dilediğine eriştirir ve O bağışlayandır, esirgeyendir." Yunus 10/107

"Rabbına duâ et. Öyle Rab ki sana bir zarar dokunsa ona duâ edersin de o onu giderir, çölde (ıssız arazide) yolunu şaşırsan ona duâ etsen o seni tekrar yerine döndürür, sana kıtlık, yokluk isabet etse ona duâ etsen o senin için yetiştirir." Hanbel, Beyhakî

"İnsana bir zarar geldiği zaman yan yatarak, oturarak veya ayakta durarak bize duâ eder, fakat biz ondan sıkıntısını kaldırınca bir sıkıntıdan ötürü bize duâ etmemiş gibi geçip gider. İşte böylece haddi aşanlara yapmakta oldukları şeyler güzel gösterildi." Yunus 10/12

"Denizde başınıza bir musibet geldiğinde O’ndan başka bütün yalvardıklarınız kaybolup gider. O sizi karaya çıkardığında yine eski halinize dönersiniz. İnsanoğlu çok nankördür." İsrâ 17/67

Bu kadar açık seçik kolaylaştırılmış, herkesin anlayacağı bir dil ve üslupta vahye dilmiş bu Kur’an ayetlerine rağmen hala Allah’tan başkasından medet ummak ne büyük zulümdür. “Medet yaa Rasulullah!” “Medet yaa Ali”,”Yetiş Ya Huseyn!”,” İmdat Yaa İmamı Rabbani”,”Yetiş Yaa Hocaefendi hazretleri” ve benzeri sözlerle Allah’tan dilemeği,istemeği,güvenmeği,dayanmağı yeterli görmemek anlamından başka ne anlama gelebilirki? Yukarıdaki onca ayeti kerime müslümanları bağlamıyormu haşa!? Kur'an müşrik için bir kılavuz değil mü'minler için bir rehberdir.Rabbimiz müşrikler üzerinden bizlere öğüt vermektedir. Müşriklerin  şirk olan sapkınlıklarına örnekler vererek bizlere "aman ha böyle olmayın!" buyurmaktadır adeta.

Neymiş efendim;”biz evliyaullahtan,Gavs’tan,Şeyhimizden yardım isterken aslında Allah’tan yardım istemiş oluyoruz,tabiî ki yardım eden Allahtır.!” Denmektedir. Özrü kabahatinden büyük derler ya o cinsten bir mazeret! Ya hu kardeşim “asıl” varken “vekil” den istemek “asıl” olana hakaret olduğu nasıl idrak edilmez.? Allah kuluna şah damarından daha yakınken bir aracı ihdas etmek niçin? Bir sıkıntıdan,dertten,musibetten kurtulmak için Allah'tan medet ummak,Allah'a güvenmek,Allah'a dayanmak ve Allah'tan istemekten başka bir yola Tevhid denebilirmi? Bunun şirk olduğu nasıl görülemez. Rabbi,miz Allah medeti,imdatı,yardımı evliyalarım vasıtasıyla isteyin mi buyuruyor ki illa bir aracı koyuyorlar;kendileriyle Allah arasına!

"Efendim bu bir vesiledir.Vesile arayın diye ALlah buyurmuyormu?" diyorlar. Oysa Vesile Kurandır,Salih ameldir,hayır ve hasenattır İslam da esas olan; kişi tapıcılığı değil! Allah’a Kuranla, namazla, infakla(Bkz.Bakara 177)  yöneliriz; beşerle, şeyhlerle, imamlarla, rehberlerle değil.Gerçek iyilikte budur ve kurtuluşa erenlerde birre erenlerdir.

İslam’da

Gönüllülük/Mali İbadetler/Takva/Arınma/Kurtuluş

İlişkisine Bir Bakış

            Atilla Morçol

                Konya;15.05.2012

            İslam’ın İbadetleri ve yükümlülükleri konusunda söz söylemeden önce altı çizilerek nazar ı dikkatte alınması gereken en önemli husus, Allah’ın Davetine icabette; hiçbir kimseye baskı, dayatma, zor kullanma, cezalandırma yetkisi verilmemiş olmasıdır. İnsan Davet karşısında özgür iradesi ile bir tercihte bulunur: Ya Daveti kabul eder ya da yüz çevirir. Hiçbir zorlama, baskı ve dayatma olmadan.  İbadetler konusunda da insan baskı ve zorla değil gönüllü olarak, kendi iradesi ile kulluğunu izhar etmesi esastır.  Kur’an da ki had cezaları;  insanların aralarındaki ilişkilerinde Allah’ın hududunun aşılarak nesli ve emniyeti bozucu, haksızlığa ve zulme yol açan konularda getirilmiştir. Başkasının malını çalmak, yani hırsızlık, zina, adam öldürme v.b.  Bunların dışında ne gayrimüslimlere din dayatması vardır nede Müslimlere zorla ibadet ettirme ve cezalandırma yetkisi kimseye verilmemiştir.Allah Vahiyle ve Elçisi aracılığı ile ortaya koyduğu emir ve yasakları konusunda yegane hesaba çekendir ve cezalandıracak olandır. Zira zor ve dayatma ile; gönüllü kulluk ve Allah’tan sakınma,takva olamayacağı malumdur. Allah kendisine yönelik namaz, oruç, zekât, infak, Hacc v.b.  ibadetlerde; had cezası buyurmamış, böyle bir yetkiyi kimseye de vermemiştir. Hesap gününde hesabın kendine ait olduğunu buyurmuştur. Hesap görücü makam, ancak Allah’a aittir. Peygamberler dâhil her kul hesab verici makamındadır. Devlet ancak imtihan vasatının özgür ortamının emniyetini sağlar, adaleti, kıstı (eşitlik) , nesli koruyucu, gözetici tedbirler alır, eğitim, sağlık, adli hizmetleri ülke kaynaklarını en verimli bir şekilde kullanarak sağlar. Kilisenin tanrıyı temsilen halka din, yaşam tarzı ve dünya görüşü dayatması gibi bir teokratik yapı İslam’da yoktur. Resulullah’ın pak örnekliği bunu göstermektedir. Gayrimüslimlere anlaşmalarına bağlı kalıp barışa sadakat göstermeleri durumunda dini inançlarını,yaşam tarzlarını sürdürmeleri konusunda özgürlük ve güvence İslam’ın ilkelerindendir.  Daha sonraları Raşid halifeler döneminde güvenlik endişesinden münferiden olmak üzere bazı uygulamalar olduysa da ana eksen; Resulullah’ın sünneti doğrultusunda cereyan etmiştir. Emevi’lerle birlikte Bizanstinist/teokratik uygulamalar hızla hayata egemen olmaya başlamış, fıkıh makinesi hızla çalışarak aynen kilise istibdat ve zorbalığını aratmayan uygulamalar Ümmete egemen olmaya başlamıştır. Din adına böyle bozuk, fasit bir yapıyı ve anlayışı savunmanın da bir manası yoktur.

           

            Dikkat edilmesi gereken bu hususlar ışığında; infak, zekât, sadaka gibi mali ibadetler ile biriktirme(kenz) ve servet edinme konusuna dönebiliriz. Kur’an  ve peygamberin  örneklik teşkil eden uygulamaları bize göstermektedir ki; mali ibadetlerde, biriktirme(kenz)  ve servet konusunda  Allah’ın hoşnut olacağı ve büyük bir ecirle mükafatlandıracağı en doğru yöntem, usul ve esaslar belirtilmiş, yapılmaması durumunda,  zor kullanma ve ceza  bu dünya için öngörülmemiştir. Zira Allah’a güvenilerek yapılması gereken mali ibadetlerin ve emaneten verilen servetin tasarrufu konusunda; özgür irade esastır ve gönül hoşnutluğu, içtenlik, rıza, samimiyet ve fedakârlık ruhu işin tabiatına en uygun yoldur. Bu durum, imtihan vasatı içinde olmazsa olmaz bir gerekliliktir. Mü’minin kendini ispatlaması, erdeminin açığa çıkması ve gelişmesi, ahlakının vahiyle inşası için; zor kullanma, baskı ve beşeri korku yani yasal yaptırımların olmaması, salt insanın inisiyatifi ile mali ibadetlerin yapılması gerekirdi. Allah böyle isteyerek ayni zamanda insana büyük bir değer verdiğini ve güvendiğini göstermiştir. İnsana düşense, bu güven ve alakaya karşılık evvela Allah’a ve vaadine güvenmektir. Mali ibadetler, karşılığı ahiret yurdunda görülecek olan harcamalardır. İslamoğlu Hoca’nın  tabiriyle Allah için üç verişten  biridir.[1] Kenz ve zenginleşmenin tabiatı gereği müstağnileşme doğurduğu malumdur. Zira Allah’ın bir 7oo ve daha fazlası teklifine rağmen kişinin ihtiyaç fazlasını hala daha kenz etmesi, Allah’ın ziyadesiyle vereceğine adeta ihtiyaç duyulmadığını, gale alınmadığını ve kendi elindekinin kendine yettiği zannını göstermesi bakımından önemlidir. Ki müstağni kesilmekte budur. İşte buradaki sadakat, Allah’ın  ecrine, mükafatına, lütuflarına Ahiret yurdunda  şiddetle ihtiyaç duyulduğunun ispatıdır. Aksi durum, Ahiret yurdunda, Allah’ın lutfu ihsanına ihtiyaç duyulmayacağı anlamına gelir.

            İslam’ın; israf, kenz, tekasür, meta-ı gurur, şımarıklık, servet düşkünlüğü gibi kerih ve yasak kıldığı eylem ve tavırların hepsi, bir toplumda adaletsiz gelir dağılımı ve servetin belli ellerde birikmesini gayrimeşru kılmaktadır. Kenz “biriktirmek” ister zekâtı verilmiş olsun isterse verilmemiş, yapısı itibariyle insanı ifsat edici, yoldan çıkartıcı, dünyaya meylettirici, kalbi hayırdan alıkoyucu fonksiyonu olduğu malumdur. Kişinin kalbinin hazinesiyle birlikte olduğu unutulmamalıdır. Biriktirmek sapkın ve saptırıcı bir hastalıktır. Sadece zenginlere mahsus da değildir. Yoksulların bile biriktirdiğine (çöp)  şahit olmaktayız. “Neyi biriktirsinler ya Resulullah?” sorusuna Allah Resulünün;”Zikreden bir dil, huşu duyan kalp, Saliha eş” buyurduğu rivayet edilmektedir.   Kaldı ki servetin belli ellerde dolaşan bir metaya dönüşmesi, sınıfsallaşmaya neden olarak, Ümmetin mütecanis,ahenkli,bütüncül yapısını zaafa uğratması mukadderdir ki durum Vahiyle uyarıya konu edilmiştir. [2] Yani daha önemlisi şirke dayalı toplumlarda görülen zıtlıklar, çelişkiler, adaletsizlikler,ahensizlikler, Tevhidi toplumlarda olmamalıdır,olamazda. Vahyin infak,sadaka, zekat emir ve tavsiyeleri, biriktirme,kenz,israf,gösterişle ilgili yasaklarının temelinde; toplumsal alanda tevhidi sağlamaya matuf olduğu aşikardır.Bu nedenle, İslam toplumu; Vahyi ilkelerden hareketle özgün bir sosyo ekonomik yapı ortaya koymak zorundadır. Toplumsal tevhidin gerçekleşmiş  aşaması olan Ümmete ancak bu şekilde ulaşılabilinecektir. İlkel kapitalizmin tüm varyantlarını içinde barındıran bir sosyo ekonomik yapının asırlar boyu,  İslam’mış gibi tüm İslam toplumlarında uygulanıyor olması başlı başına bir faciadır. Ve bu facia ümmetin dokusunu ve dini hayatı içten içe yiyip bitiren bir kurt gibi kemirmektedir. Ümmetin saltanatı üzerinde bir ceset[3] hükmündedir.

             Buraya kadar vergi olarak zekât haricinde tüm mali ibadetler, diğer ibadetlerde olduğu gibi kişinin hür iradesine bırakılmış; mükâfatı da terki halinde cezası da ahirete bırakılmıştır. Yani dünya hayatında yapılması için kanun gücü ve zor kullanılması söz konusu olmamıştır. Bu durum insan evladının imtihan temelli yeryüzü serüveninin temel altyapısını oluşturmaktadır. Sosyalizmde olduğu gibi, servet edinmenin kanunla yasaklanması ve gelirin devlet gücüyle eşitlenmesi; Allah’ın yeryüzünü imtihan yurdu olarak yarattığı gerçeğini tekzip edip imtihan vasatını bozmak anlamına gelmektedir. Böyle bir anlayış; her yurttaşa devlet ve kanun gücüyle din dayatmaktan farksızdır. Bununla birlikte devlet mali ve para politikaları vasıtasıyla insanların servete yaklaşımlarını yönlendirebilir, toplumsal fayda lehine manipüle edebilir, kaynak dağıtımını yoksullar lehine kullanabilir ki buna sosyal devlet anlayışı denmektedir. İmtihan vasatının irade özgürlüğünü kısıtlamak, ortadan kaldırmak, devlet otoritesinin zoru ile mülkiyeti yasaklamak, geliri ve harcamaları karneye bağlamak topluma farklı bir din dayatmaktır. Sosyalist devlet ceberutluğuna karşılık sosyal devlet anlayışı; mali politikalarla, sosyal güvenlik uygulamaları ile bu gün Batı toplumlarında ideal bir seviyede olmasa da asgari hayat standardını insanca yaşama seviyesine getiren tedbirleri aldığı görülmektedir. Batıdaki sosyal devlet uygulamalarının; Arabistan, Pakistan, Irak, Libya v.b. İslam Ülkelerindeki sosyal adaletsizlikler, sosyal güvenlikten mahrum ve sefalet içinde yaşayan geniş halk kitlelerine karşılık oldukça iyi bir durumda olduğu görülmektedir.

           

            Peki, İslam’ın servete, kazanca ve bunların tasarrufuna ilişkin getirdiği yasaklar, sınırlamalar ve ilkeler nelerdir?  Vahiy öncelikle bize, dünya hayatının geçici bir mekân olduğunu ve imtihan için burada kısa bir ömür yaşanacağını haber vermektedir.[4] Dünya hayatı fani, ahiret yurdu ise bakidir. Bunun yanında İslam, biriktirmeyi çirkin bir davranış olarak görmekte ve kenzci ve tekasürcü anlayış ve tavırları yasaklamakta ve böyle davrananları elim bir ceza ile de uyarmaktadır.[5]  Biriktirme ve çoklukla övünme sapkınlığına getirilen yasakla birlikte, israfın yasaklanması[6] ve sadeliğin, temizliğin ve kanaatkârlığın peygamberin bizzat örnekliği ile bir mü’minin nasıl olması gerektiği gösterilmiştir. Vahyin gerek Mekki gerekse Medeni olmak üzere infak ve türevleri ile ilgili iki yüze yakın ayette zikredilen infak amulussalihatıyle, Allah; yoksulluğu ve mahrumiyeti kullarının eliyle ortadan kaldırmayı ve  insan olmayı yani erdemin  yaygınlaştırılmasını dilediğini göstermektedir. İnfak; arınmanın, gerçek Birr’e ulaşmanın, Allah’a yönelmenin şartı ve psikolojik isteklendirme alt yapısıdır ve fiilen böyle bir etkisi vardır. Zenginliğin ve servetin zehirli tüm olumsuz etkilerinden ki bunlar, israf, lüks, meta-ı gurur, kibir, şımarıklık, cimrilik, öğünme, gösteriş, yarış v.b afetlerdir, tek panzehiri; infak, sadelik ve tasarruftur.[7]   Allah’ın bahşettiği ve insanı üzerine müstahlef kıldığı Mal ve mülkten ne kadar infak edileceği de yine Kur’an-ı Kerim’de belirtilmiştir: İhtiyaçtan fazlası, fazlalık.[8] Müslüman Allah’ın verdiği nimetten yiyecek, içecek, ihtiyacını neyse israf etmeden belirleyecek ve fazlalığını yoksullarla, mahrumlarla bölüşecektir. Böylece İslam Toplumunda servet belli ellerde dönüp duran bir devlet olmamış (Bkz.Haşr 7)  zenginlikle şımarmış mütref bir sınıf oluşmasının önüne geçilmiş olacaktır. Yani toplum da, zenginlerin gönüllülüğü temelinde sosyal adalet ve ekonomik eşitlik gözetilerek kardeşlik ve tesanüt sağlanmış olacaktır. Bu toplumsal Tevhit dir. Toplumsal Tevhit ile Allah’ın vahdaniyeti bakınız Kur’an da iki farklı sürede geçen iki farklı ayette şöyle geçmektedir. Sure-i Enbiya’da; ”Gerçek şu ki Sizin bu Ümmet’iniz Tek bir Ümmet’tir. Ben de Sizin Rabb’inizim; öyleyse Bana İbadet ediniz.” Ve Süre-i Müminun’de ise ” Ve işte Sizin bu Ümmet’iniz bir Tek Ümmet’tir. Ben de Sizin Rabbinizim. Öyleyse Ben’den sakının.”  Ümmetleşmenin Tevhid akidesi ile ilişkisi olduğunu gösteren bu ayeti Celileler, tevhit akidesinin toplumsal boyutuna vurgu yapmaktadır. Kardeşliği, dayanışmayı, tesanütü tahrip eden sosyal adaletsizlik ve eşitsizliğin salt maddi bir boyutunun olmadığını göstermesi bakımından dikkat çekici ve ne denli önemli olduğunu göstermektedir.

            Vahyin infak, sadak ve zekatla ilgili hassasiyeti yanında hatta daha da üzerinde durduğu husus; başa kakmadan, aşağılamadan, incitmeden en güzel bir şekilde bu amellerin yapılması gerektiğinin altının çizilmesidir. O kadar ki hiçbir ibadette namaz, Hacc, oruç gibi infak ve sadakada olduğu gibi edasında gösterilmesi gereken titizliğe vurgu yapılmamış olması da ayrıca üzerinde durulması gereken bir ayrıntıdır.

Rasulullahın bir gün Mescidi Nebevide ahsabtan bir guruba hitaben; “Ey Ensar topluluğu! Siz cahiliye devrinde Allah’a kulluk yapmazken, üzerinize düşeni yapar, malınızı doğru yolda harcar, misafirlere ikramda bulunurdunuz. Fakat Allah size hak dini ve Resulünü gönderdikten sonra, artık mallarınızı biriktirmeye mi başladınız? Mallarınızdan infak ediniz. Zira insanların yırtıcı hayvanların ve kuşların yediği mallarınız sebebiyle size ecir verilecektir.” Bunun üzerini oradakiler dağıldılar ve herkes bahçesini çeviren duvarları yıkarak insanların ve hayvanların geçebileceği geçitler yaptılar.[9]

Rabbil Alemiyn, kendilerine dünya nimeti verilen zenginlere nasıl davranmaları gerektiğini öğütlerken,aksi davranışta bulunan müstağnileşen,mütreflere cezayı ahret yurduna tehir etmiştir. Zaten ceza ve mükâfat genel olarak hesaptan sonraya bırakılır tabiatı gereği. “Allah'ın bol nimetinden kendilerine verdiği şeye cimrilik edenler sakın onu kendilerine hayırlı sanmasınlar. Hayır, o, onlar için bir şerdir. Kıyamet gününde o kıskandıkları mal, boyunlarına tomruk edilecek. Kaldı ki, göklerin ve yerin mirası hep Allah'ındır ve Allah, bütün yaptıklarınızdan haberdardır. “[10]"Allah yolunda harcayın; kendinizi tehlikeye atmayın." [11] Kurtuluşu nefsi cimrilikten kendi arzusuyla ve isteği ile sıyrılmayı başaranlara müjdelemektedir. "Nefsinin cimriliğinden korunanlar yok mu? İşte kurtulacaklar onlardır." [12]

"Kim cimrilik ederse, kendi zararına cimrilik eder. Allah zengindir; hiç kimseye ihtiyacı yoktur; siz ise fakirsiniz, O'na muhtaçsınız. Eğer (O'ndan ve Allah yolunda harcamaktan) yüz çevirirseniz, sizin yerinize sizden başka bir toplum getirir, artık onlar sizin gibi olmazlar." (47/Muhammed, 38)
"Kendileri cimrilik yapıp insanlara da cimriliği tavsiye eden, Allah'ın kendilerine lütfundan verdiğini gizleyen kimselerdir. Biz, nimetleri örten kâfirler için alçaltıcı bir azap hazırladık." (4/Nisâ, 37)

İbn Abbas'tan nakledildiğine göre yukarıda söz konusu ettiğimiz âyet indiğinde sahâbîler zor durumda kaldı, ne yapacaklarını bilemez oldular. Hz. Ömer; "Ben bu sıkıntınızı gideririm" diyerek Peygamber (s.a.s)'e gitti. "Ey Allah'ın Rasûlü, bu âyet ashabına ağır geldi" dedi. Bunun üzerine Rasûlüllah (s.a.s); "Allah zekâtı, ancak arta kalan malı helal kılsın diye emretti" buyurdu. Bu arada Hz. Ömer "Allahu ekber!" dedi. Peygamber (s.a.s) sözlerine şöyle devam etti: "Kişinin kenz edeceği şeyin en hayırlısını söyleyeyim mi? Saliha kadındır; ona baktığı zaman kendisini sevindirir, ona bir şeyi emrettiği zaman kendisine itaat eder, hazır bulunmadığı durumlarda da mal ve namusunu korur" buyurdu.[13]

            Görüldüğü gibi,İslam davet safhasında da zorlamaya müsaade etmediği gibi vergi (zekat) dışında;sadaka,infak,karz-ı hasen ve kurban konusunda bir zorlama,sınırlama getirmemiştir.Önünü açık bırakmış,gönüllü olarak,içten gelerek ihlas ve samimiyetle bu ibadetlerin yerine getirilmesini tavsiye etmiştir. Zaten böyle olursa arınma ve Allah’a yönelme söz konusu olabilir. Aksi durumda hiç kimse gönül hoşnutluğu içinde  ne sadaka,ne infak,ne karzı hasen de bulunur.Sürünün en cılız hayanı seçilir,kurban edilir. Verilen büyük paralar yüreğe oturur,gönül hoşnutluğu ile verilmediği için hiçbir fayda hasıl etmez.Özgürlük ve gönüllülük esasını hem siyasal açıdan hem de mali ibadetler açısından  birde bu şekilde tefekkür etmek gerek.

---

[1] M.İslamoğlu infakı üç vermek yani Cihad etmek, Hicret etmek ve infak etmek olarak nitelendirmekte ve bu büyük amulusalihatların karşılığının ahrette verileceği açık bir şekilde belirtildiğinden,  Allah’a büyük bir güven duygusuyla yapıldığını belirtmektedir. Gerçektende hali hazırda elde olanın, gaibde karşılığını görmek maksadıyla verilmesi, büyük bir imanın, teslimiyetin ve sadakatin sonucu olabilir ancak.

[2] 59 Haşr 7-“Allah'ın o Qarye Halkı’ndan Elçisi'ne verdiği Fey, Allah'a, Elçisi'ne, Yakın Akrabalığı olanlar’a ve Yol’da kalmışlara ait’tir. Öyle ki Siz’den Zengin olanlar arasında dolaşan bir Devlet olmasın. Elçi Size ne verdiyse alın, Sizi neden sakındırırsa artık Ondan sakının ve Allah'tan ittika edin. Elbette Allah Azab’la sonuçlandırması pek Şiddetli olan’dır.”   

[3] 38 Sad / 34- Andolsun, biz Süleyman’ı imtihan ettik. Tahtının üstüne bir ceset bıraktık. Sonra tövbe edip bize yöneldi.

[4] 9 Tevbe 24 “De ki: “Eğer babalarınız, oğullarınız, kardeşleriniz, eşleriniz, aşiretiniz, kazandığınız mallar, kesada uğramasından korktuğunuz bir ticâret ve beğendiğiniz meskenler size Allah’tan, peygamberinden ve onun yolunda cihattan daha sevgili ise, artık Allah’ın emri gelinceye kadar bekleyin! Allah fasık topluluğu doğru yola erdirmez.”

[5] Bkz. Süre i Tekasür ve Tevbe 34-35

[6] Araf 31 “Yiyin, için, fakat israf etmeyin! Allahü teâlâ israf edenleri elbette sevmez.”

İsra 26,27”İsraf etme! İsraf edenler, şeytanların kardeşleridir”
 Enbiya 9 “Müsrifleri helak ettik.”

[7] Tasarruf Allahın rızasına uygun harcamaktır. Bu anlamda cimrilik israftır, lüks ve israf saçıp savurmaktır. 

[8] Bkz. 2/219  

[9]  Et-Terğib;4/156

              [10] 3 Ali İmran/180

[11] 2 Bakara/ 195

[12] 64 Teğâbün/ 16

[13] Ebû Dâvud, Zekât, 32

Sadakalar

Öncelikle Mü’minlerin  Muhtaçları

İçindir!

Atilla Morçol/Konya;11.05.2012

Sadaka,kültürümüze fıtır sadakası olarak küçük meblağlar olarak yerleşmiştir.Üç-beş kuruşu yada 5-10 lira lık tasadduklar “sadaka” olarak nitelendirilir toplumuzda. Oysa İslamın ahirinde sadaka kök manasındaki sadakat anlamına uygun olarak servetteki büyük paylarla, yani servetin tamamı, yarısı, üçte biri gibi yüksek meblağları ifade eden bir anlamı vardı. İslamı seçen yada İslam Davetine icabet eden Müslüman ilk iş olarak tabii ki Kelimei Tevhit sözleşmesinden sonra verdiği sözün, yaptığı sözleşmenin ciddiyetini  öncelikle kendi nefsine gösterib arınmak için ve söz verdiği Rabbine sadakatini göstermek için tutkuyla sahip olduklarından önemli bir meblağı tasadduk ederdi. Toplanan bu sadalar Beytül Malda toplanır, görevliler tarafından; fakirler, düşkünler, zekât toplayan memurlar, kalpleri İslâm’a ısındırılacak olanlarla (özgürlüğüne kavuşturulacak) köleler, borçlular, Allah yolunda cihad edenler ve yolda kalmış yolculara harcanırdı.[1]  Sahabe-i kiramdan Hz. Amr b. Camuh (ra), Resûl-i Ekrem (sav)'e mallarını ne şekilde infak etmesinin gerektiğini ve öncelikle kimlere vermesinin münasip olacağını sormuştur. Bunun üzerine Bakara 215 nci ayeti kerimesi nazil olmuştur. "Onlar hangi şeyi (ve kimlere) infak edeceklerini sana sorarlar. De ki `Maldan vereceğiniz nafaka öncelikle annenin, babanın, akrabanın, yetimlerin yoksulların ve ibn-i sebil in (yolcunun, misafirin) hakkıdır. Her ne hayır işlerseniz, şüphesiz ki Allahû Teâla (cc) onu çok iyi bilendir." Ayeti celilesi nazil olmuştur. Rasul-i Ekrem de; Hz. Câbir (ra)'danarivayet edilen bir hadis-i şerif'te “ infak hususunda,evvelâ kendinden başla (ihtiyacını karşıla)!. Şayet bir şey artarsa âilene, âilenden de bir şey artarsa akrabana ver. Akrabana verdikten sonra bir şey artarsa şöyle ve şöyle yap buyurdu. Ve `önünde, sağında ve solundaki muhtaçlara ver!” diye işaret etti.[2]

Rasulullah sav bir gün Mescid-i Nebevide;”herkes sadakasını versin!” buyurdu. Bir sahabi;”Ey Allahın Resulü,buna gücü yetmezse!?” dedi.”Çalışsın kazansın ve sadakasını versin!” buyurdu. “Çalışmaya da gücü yetmezse!”  dedi. “ diliyle hayrı teşvik etsin!” buyurdular.Bakara  177 ve Al-i İmran 92 de zikredilen Birr’i müfessir alimler “Allah’ın rahmeti” “Allah’ın rızası” “Cennet” olarak tefsir etmişlerdir ki çok sevdiğiniz şeylerden Allah yolunda sarf etmek yani hesapsız harcamak arınıp Allah’a yönelmenin,rızasını kazanmanın,rahmetullaha mazhar olmanın,Cennete kavuşmanın şartı olarak karşımıza çıkmaktadır.

            Çok sevilenden maksad, kendi için biriktirilen ve özenle muhafaza edilen değerli şeyler (Hazine) dir. Bunların ucundan,kıyından vermeği değil,tamamından büyük bir bölümünü,yani verildikten sonra eski halinden eser kalmayan bir harcama kastedilmektedir.Ashabı kiramda bunu “vermeği” böyle anlamış ve uygulamıştır.Vermek,harcamak çömertlikle olur,çömertlik Allah’a yönelmeğe mani olan kir ve paslardan,bağlardan arınmayı ilacıdır. Dünyevileşme sapkınlığı ancak  cömertlikle,dünyevi olana değer vermeyerek, ahrete yönelmekle mümkündür.Bu nedenle  Muhtaçlara harcamadıkça Birr’e ,erdeme ulaşılamayacağı Rabbimiz tarafından haber verilmektedir.“(Ey Mü’minler) Kendiniz için özenle ayırdığınız şeylerden başkaları için harcamadıkça gerçek erdeme (Birr) ulaşmış olamazsınız. Ve her ne harcarsanız kuşkusuz Allah ondan tamamiyle haberdardır.”[3]  Unutulmamalıdır ki kişinin kalbi hazinesiyle beraberdir. İki hazineden başkası yoktur.Yani ya hayr hazinesi  vardır kişinin kalbinde yada   altın ve gümüş!Yani para ve servet.Biri kişiyi Ahirete yöneltir diğeri ise dünyevileştirir.İnfak, para ve servet tutkusunu kalpten söküp atar,onları değersizleştirir.Dünyevileşmenin panzehiridir. Dünyaya bağını azaltır,Allah’a yönelmesini sağlar.

Sadakalar bu minval üzere ihtiyaç sahiplerine dağıtılırken, Rabbimiz sadaka ve infakta  öncelikle; kendini vakfetmiş mü’minlerin,Salihlerin gözetilmesini istemektedir. “(Sadakalar) kendilerini Allah yoluna adayan, yeryüzünde dolaşmaya güç yetiremeyen fakirler içindir. İffetlerinden dolayı (dilenmedikleri için), bilmeyen onları zengin sanır. Sen onları yüzlerinden tanırsın. İnsanlardan arsızca (bir şey) istemezler. Siz hayır olarak ne verirseniz, şüphesiz Allah onu bilir.”[4]

Resûl-i Ekrem (sav) ;”Asıl yoksul ortalıkta dolaşıp dilenen, kendisine bir-iki hurma veya lokma yahut bir ekmek parçası verilen kimse değildir. Kendisine yetecek kadar rızk bulamayan, hâli bilinmediği için sadaka da verilmeyen, kimseden de bir şey talep etmeyendir.[5] Buyurmuştur.

Böyleleri hemen yanıbaşımızda dostlarımız,arkadaşlarımız arasında çoktur.İstemeğe utanırlar.Dertlerini açamazlar.Biz ise onların yanında Afrikalara,Uzakdoğulara  nekadar para gönderdiğimizi,ne kadar “et dağıttığımızı” anlatırız. Şeytan “daha çok sevap” yada “az verip cennette devasa mülk kazanma” aldatmasıyla dostlarımız  arasında,komşularımızın içinde,akrabalarımızdan ihtiyaç sahiplerini görmemizi engellemektedir.Nefsimizde lanetullahi aleyhe yardımcı olmaktadır.Canım Onun bir geliri var,başını sokacak bir evi,bisikleti,motoru var! Afrikada insanlar su bulamıyor,ekmek bulamıyor diyerek varsa yoksa hiç tanımadığımız,belkide hiçbir zaman karşılaşmayacağımız insanlara bir miktar yardım edince yükümlülükten kurtulacağımızı zannetmekteyiz. Oysa öyle değil.Öncelikle etrafımızdaki muttaki mü’minleri yoksulluğun esaretinden kurtararak onları ayakları üzerinde doğrultacak çabalara yönelinmelidir.Kendimiz için istediğimizi kardeşlerimiz içinde istemeliyiz. Kendimize reva görmediğimizi kardeşimize de reva görmemeliyiz.Alla’hın verdiği nimet nasıl hoşumuza gidiyorsa ayni nimetin kendini hayır işine vakfetmiş,ilim sahibi bir kardeşimizde de olması için fedakarlık ve cömertlik yapmamız şarttır.Yaz kış demeden kentin en uzak bir semtinden bisikletle gidip gelerek tefsir dersi veren alim bir zata Allah’ın verdiği servetten bir pay ayırarak;”alın şu anahtarı ve ruhsatı kendi malınız gibi kullanın!” denmez? Yada “biz aramızda topladık sana bir ev almayı görev bildik,şu tapusu,şu da anahtarı kardeşim!” demez? Bu kardeşlik mükellefiyetinin, Allah Resulünün Medine’deki ilk işlerinden biri olduğunu bilmeyen varmıdır? Bu hem dini bir gerekliliktir hem de sosyolojik bir önceliktir. İman edenler bir cemiyette mademki bir cemaat olma zorunluluğu var,aksi durumda yaşam tarzları asimilasyona uğrayacaktır ki uğruyor,o halde  sadakaların infakı öncelikle yakınlarımızdaki mü’min  muhtaçlara yapılmalı,kalkındırılmalıdır.Ki dayanışma ,kardeşlik ve hep birlikte ayni istikamette sevgiyle bir yürüyüş gerçekleştirilsin ve içinde yaşadığmız topluma karşı şahidliğimizi yerine getirebilmiş olsun. Rasulullah Müslüman cemaati;bir vücuda,mü’minleri de  vücudun  azalarına benzeterek, bir azada ki acının tüm vücudu etkileyeceğini haber vermektedir. Rasulullah Efendimiz sahâbeden üç konuda biat almıştır. Birincisi namaz kılmak, ikincisi zekât vermek, üçüncüsü de müslüman kardeşleri hakkında hayır düşünmek, hayır dilemektir. O halde yaşadığımız toplumda hep birlikte Allah’ın ipine sımsıkı sarılma mecburiyetimiz varsa ,içinde yaşadığımız topluma karşı bir şahitlik görevimiz varsa sakalarda ve  infakda öncelik;hemen yanı başımızdaki ihtiyaç sahibi mü’min kardeşlerimizindir ve hakkıdır.Etrafımıza karşı kardeşlik görevimizi yaparken de  dünyanın bir başka ucunda  acil yardım bekleyen Allah’ın kullarını da unutmamak  hem dini hem de insani görevimiz olmalıdır.

Camilerde;”camilere,kuran kurslarına yardım” denir,cemaatlerde cemaatin okuluna,bina inşaatına yardım istenir de cemaatin aç ve yoksulu varmıdır,araştıran; Cami’nin hemen yanı başına bir aş evi açsak nasıl olur diye düşünen hiç olmaz. Böyle olunca da Müslümanlar arasında birlik ve kaynaşma, dayanışma ve tesanüt, kardeşlik gün geçtikçe zaafa uğramaktadır.

İki bahçe sahibinin kıssası bu açıdan bir daha okunmalıdır. Biri Allah’ı unutarak Bahçe sahipliği ile müstağni kesilenleri[6] anlatır diğeri Allah’ı unutarak üzerine müstahlef kılınan mal ve mülkten infakı unutanları.[7]

---

[1] Tevbe 60 “Sadakalar (zekâtlar), Allah’tan bir farz olarak ancak fakirler, düşkünler, zekât toplayan memurlar, kalpleri İslâm’a ısındırılacak olanlarla (özgürlüğüne kavuşturulacak) köleler, borçlular, Allah yolunda cihad edenler ve yolda kalmış yolcular içindir. Allah, hakkıyla bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.”

[2] Sahih-i Müslim, İstanbul 1401, c. I, sh. 5692-693 Had. No: 41 997

[3] [3] Al-i İmran, 3/92; 114

[4] 2 Bakara 273

[5] İmam Ahmed b. Hanbel, Müsned, İst. 1401, c. I, sh. 384. Ayrıca, Sahih-i Müslim, c. I, sh. 719; İmam-ı Mâlik, Muvatta, c. II, sh. 924-925.  

[6] 18 Keyf 32/44

[7] 68 Kalem 17/33

İslam’da Barış Esas; Savaş İstisnaidir

Atilla MORÇOL

Konya/28.04.2012

Evet Savaş esas değil, en son çaredir. Davet esastır;tebşir ve inzar...Hidayet ise Allah'tandır ve hidayete niyeti olanları Allah karanlıktan aydınlığa çıkartır.Barış ve esenlik,yardımlaşma ve dayanışma esastır. Bu nedenle Rasulullah risaletten önce; erdemli  müşriklerinde aralarında bulunduğu  bir gurup Mekkeli ile, Kabe’yi ziyarete gelen insanların haksızlığa uğrayıp,zarar görmesine karşı çıkarak hılfılfudul olarak adlandırılan bir birliktelikte bulunmuş ve Medine’de de bunu hatırlatarak,’bu gün de olsa  aynını yaparımdım’ buyurarak erdemli insanlarla marufta  birlikte olmayı meşru görmüştür.Savaş ancak saldırı olduğunda yada düşman unsurların dinden döndürme planları yaptığının anlaşılması, saldırı hazırlığında  olduğunun bilinmesi ile caizdir.Davet dinin esasıdır ve savaş ve çatışma davete engeldir.

Savaşı zorunlu kılan nedenler Kur’anı Kerimin  Bakara 190;[1]Nisa 89-91;[2]Hac 39-40;[3] Şura 42[4] ayetlerinde sayılmış ve insanlara zulmetmek,baskı ve terör uygulamak,yeryüzünde haksız yere taşkınlık etmek,savaşa kalkışmak,küfre saptırmak niyetiyle fitne ve fesat çıkartmak,barışa niyetli olmamak,savaştan elini çekmemek savaşı zorunlu kılar ve bu tavrı gösterenlere karşı Müslümanların her zaman savaş hakkı vardır.

Barışı esas alan ayeti kerimeler ise, Bakara 208;[5]Nisa 94;[6]Enfal 61;[7]Casiye 14;[8]Mümtehine 7-8[9] ayetlerinde belirtilmiş olup;”selam” verenlere ganimet aşkıyla ve “kafirdir” diye savaş açılmaması,barışa yanaşanlara barışla karşılık verilmesi,barış ve güvenliğe topluca girmeği ister, Allah  din konusunda Müslümanlarla  savaşmamış, Müslümanları yurtlarından da çıkarmamış kimselere iyilik etmeğe, onlara âdil davranmayı diler. Ve Allah âdil davrananları sever.

Yeryüzünü kılıç zoruyla İslamlaştırma, yeryüzünün her bir bölgesine savaşla İslam Bayrağını dikme gibi bir amacı Allah Müslümanlar üzerine yüklememiştir. Bu ganimet aşkıyla Emeviler ve Abbasilerin savaşı;zenginleşme,fetihçilik,boyun eğdirme,ele geçirme aracına indirgemesinin sonucudur.

İslam;sulh,selamet,huzur bulma,Allah ve Rasulüne uyma anlamına gelir.Selm,silm,selam,selamet,silam sulh,barış,barış yapmak,karşılıklı sul içinde bulunmak,necat bulmak,tehlikeden uzak olmak,selam ve eminlik,güvenlik hayır ve iyilik manalarına sahip harikulade bir isimdir.Ve aynı kökten Müslim de tüm bu manaları kabul eden ,üzerinde barındıran muvahhid anlamına gelmektedir.Rabbimizin; Allah ve Rasulunun yolunu seçenlere “Müslim” ismini verdiği malumdur.

Hal böyleyken;bir gurup sığ düşünceli fanatiğin; “müşriktir”,”kafirdir” “mürtedtir” diyerek Müslim gayrimüslim demeden, hemde  mescidlerde,havralarda,kiliselerde kendilerince ibadet yapan çocuk,kadın,yaşlı ayırt etmeden insanları toplu katliamlara tabi tutması cinayettir.İslamdışılıktır. İslam’a en büyük kötülüktür. Ayni, zamanda büyük bir cehalettir!

Allahın hadleri yani şeriat, toplumda barış ve esenliğin, adalet ve eşitliğin ve güvenliğin tesisi içindir. Eğer şeriatın topluma dayatılması ile toplumda bir çatışma ve kargaşa doğacaksa; bu ertelenmelidir. Dayatmadan, toplumun doğal seyri içinde, kalben İslam’a meylederek toplumun değişimi sağlanmalıdır. Başarısız “Toplum mühendisliği “ projelerinin hem Sünni Taliban Rejimiyle Afganistan’daki hüsranı, hem de “velayeti fakihçi “ İran’ın,hem içerde hem de dış politikada  bu gün geldiği  nokta, geçmişteki yanlış ezberlerin bozulması gerektiğini göstermektedir.

Çatışma ve kargaşa İslam’ın arzu ettiği bir şey değildir ve de özellikle dinin esaslarından olan İslam Davetini akamete uğratan en ciddi olumsuzluktur. Müslümanlar kamil bir Daveti sağlayacak ortamı gözetmeli, inşa etmeli, çatışmaya,zıtlaşmaya meydan verecek tasarruflardan uzak durmalıdır.Bu nedenle; ne mekkede ne de Medine’de Müslüman gözüken münafıklar bilindiği halde yüzlerine “sen münafıksın” denmemiş, cenaze namazları  bile kılınmıştır.Toplumsal barışı korumak,öncelikle  Müslümanların görevidir. Tevhid barış ve esenlik içinde tahakkuk eder. Şirkse toplumsal çatışmadan beslendiği unutulmamalıdır. Kur’an da bize anlatılan tüm Peygamberlerin mücadele kesitlerinde bunu görüyoruz. Müşrik bir toplumda Nuh as 950 yıl davette bulundu. Tüm hakaretlere ve aşağılamalara göğüs gerdiği malumdur. Ama kesinlikle şiddete yönelmedi. Rasulullah’ın müşriklerin hakaret, şiddet ve ambargosuna rağmen çatışmaya girmeden Hicret etmesi Allah’ın muradının bu yönde olduğunu göstermektedir. Medine’ deki siyasi yapı gelişmeler ise bu gün bizim için çok önemli bir rol haritası niteliğindedir. İlk dönem gayrimüslim aşiretlerle dış tehdit konusunda anlaşma yapılarak dinlerinde ve hukuklarında özgür bırakılmışlardır. Hicret öncesinde nasıl yaşıyorlarsa öyle devam ettikleri anlaşılmaktadır. Ne zamanki anlaşma bozuldu ihanet söz konusu oldu, harbilere uygulanan müeyyideler uygulanmıştır. Ve diğer kabilelerde dinlerine ve hukuklarına aman verilerek hiçbir şekilde dokunulmadı. Öyle ki savaşlarda bile Medine’deki gayrimüslimlerin mallarından hiçbir zorlama yapılmadan borç akdi ile yararlanıldığını görmekteyiz.  

Evet, İslam Daveti esas, savaşı ise arızi görmektedir. Müşriklerin ve kâfirlerin savaş ve saldırganlıkları ile yakın ve uzak tehditlerine/planlarına karşılık onlara karşı savaş yazılmıştır. Kılıç Ayetleri olarak nitelendirilen Tevbe 5,29,73; Bakara 191;Muhammed 4;Hucurat 9 ayetleri  Müslümanlara karşı savaşan,savaş kastı olan,plan ve tuzak kuranlara karşı savaşmayı teşvik  eden,meşru gören,emreden ayetlerdir.Mekkeli Müşriklerin düşmanca planlarına,saldırganlıklarına binaen vahy edilmiştir.Ve ayni durum söz konusu olması halinde bu gün de ve yarın da uygulanması gereken ayetlerdir.Lakin gözden kaçırılmaması gereken konu bu ayetlerin istisnai oluşları yani düşmanca bir tavra,saldırıya,hesap ve plana bağlı oluşudur.Eğer böyle saldırgan,fitne ve fesada yol açacak bir hareketlilik yoksa,hiç kimseye saldırı da olmayacağı açıktır.Bu savaş ayetlerini bağlamından kopartarak genel geçer bir kaide haline getirilmesi ve Cihad başlığı altında dini bir vecibeye dönüştürülmesi,özellikle Emeviler döneminde devlet politikası olarak zenginleşme,ganimet elde etme,toprak işgalleri gibi Saiklerle olmuştur.Bu günde genel bir eğilim olarak aynen bu anlayış devam etmektedir.Neo selefizmin ve Talibanizmin ön plana çıkarttığı şiddet eğiliminin temelinde bu anlayış egemendir.

Kuranda; “savaşla İslam’a döndürmek” ile “dinde zorlama yoktur”  gibi bir çelişki asla bulunmamaktadır. Cihadı ganimet,zenginleşme,cariye,köle elde aracı olarak görmek isteyen cahili Mekke oligarşisi,Emevilerle (öncesinde Osman döneminde kısmen ve Muaviye’nin Şam Valiliğinde kurumsallaşarak) birlikte Kur’anda bazı ayetlerin nesh edildiğini ortaya atarak;barış ve esenlik karakterini fetihçi,savaşçı anlayışla örtmüştür. Bu da tabii olarak Kur’an bütünlüğünü göz ardı eden ya da ayetlerin ayetlerle tefsiri değil de ayetlerin mevzularla tefsirini yeğleyen sığ düşünce sahipleri tarafından “şiddet”i her hal ve şartta meşru görmelerine neden olmaktadır.

Oysa kılıç ayetleri İslam karşıtlarının şiddet ve güç kullanarak yakın ve uzak tehditlerine karşı Müslümanlara bir savunma hakkı ve stratejisi vermektedir. Gayri Müslimlerin Müslümanlara karşı savaş ve düşmanca planları yoksa esas olan Davet merkezli bir ilişkidir. Kuranı Kerim Bakara 256 “Dinde zorlama yoktur. Doğruluk sapıklıktan kesin olarak ayrılmıştır. Artık her kim Tağut'a küfredip Allah'a iman ederse, işte o, en sağlam kulpa yapışmıştır. Allah, işitir, bilir.” Bakara 272 “Onları hidayete getirmek senin görevin değildir. Allahtır dilediğini hidayete getiren.”  Keyf 29 “Ve de ki: «O hak Rabbinizdendir. Artık dileyen iman etsin, dileyen inkâr etsin! …” Yunus 99”Sen öğüt ver! Sen sadece bir öğütçüsün. Sen onlara zor kullanacak değilsin!”  Gaşiye 21” Haydi öğüt ver, sen şimdi yalnızca bir öğütçüsün!” Gaşiye 22 “Onların üzerinde bir zorba değilsin!”  Ayetleri ile Hud 118;[10]Yusuf 103;[11]Yunus 99;[12]En’am 35;[13] Şura 8[14] esas ve normal şartlarda önceliği olan ayetlerdir. Davetin ehemmiyetine dalalet etmektedirler. Ve asırlar boyunca Müslümanların tabiiyetindeki gayri Müslimlerin can, mal ve din güvenliği içinde yaşamalarının sağlanması bu ayetlerin böyle anlaşılmasındandır. Hatta Müslümanların Kendilerine savaş açmamış gayri Müslim kavimlerle olan fütuhatçı savaşlarını konjoktörel olarak değerlendirmek gerekir. Yani ikinci dünya savaşına kadar insanlığın kavimler ve devletlerarası ilişkileri güç ve ele geçirme, tabiyeti altına alma, topraklarına katma temelinde yürümüş ve bu siyasi ve askeri gücün getirdiği meşrulukla normal karşılanmıştır. Savaşların yıkımı, insanın değerinin anlaşılmaya başlanması ile İslam tarihi boyunca bu konuda İslam dünyasından bir adım geride olan gayrimüslim dünya da barışın savaştan daha değerli olduğu fikri egemen olmaya başlamıştır. Fiiliyatta sorunlar olsa da en azından teorik olarak bu böyledir. Ve İslam için, Davet noktasında bu durum büyük bir stratejik üstünlük vermektedir Müslümanlara. Zira Davetimizin güçlülüğü, haklılığı, fıtri oluşu karşısında İslam karşıtları hep şiddete başvurarak Davet’i akamete uğratmayı denemişlerdir. Gerçektende savaş ve çatışma ortamı Davet’e zarar veren bir ortamdır ve maalesef Müslümanların bir kısmı tamda İslam karşıtı çevrelerin arzuladıkları çatışma ortamına benzin dökerek Davetin önünü kendi elleriyle tıkama durumuna düşmektedirler.Hilafet’in Osman ra son dönemleriyle birlikte saltanata dönüşmeye başlamasıyla  Ganimet  kazanç ve zenginleşme kapısı olarak görülmüş, esirler de cariye ve köle olarak algılanır olunca bu ayetlerin yorumu da  savaşçılık,kıtalcilik ve  çatışmacılık dinin esasları arasına girmiş,davet ikinci plana atılmış,dinde zorlama yoktur gibi ayetler neshe dilmiş sayılmıştır.

Müslümanların yaşadıkları Ülkelerde; değişik inanç, felsefe, ideoloji ve dünya görüşünden insan toplulukları yaşıyorsa, Müslümanların özgürce Allah’a kulluk etmeleri şartı ile diğerleriyle ülkenin hür ve bağımsızlığı, demokratik hukuk devleti, vatanın selameti ortak paydasında ittifak etmesi ve bu ittifakı koruması İslam’ın ve Müslümanların maslahatınadır. İlla da diğer inanç gruplarına güç kullanarak galebe çalmak, onlara boyun eğdirmek, onları köleleştirmek gibi bir hak ve usul İslam tarafından verilmemiştir. Gayri Müslimlerin kalplerini İslam’dan soğutacak,Daveti akamete uğratacak  her eylem ve yaklaşım batıldır.Bir kişinin hidayetine vesile olmak kadar bir kişinin de haktan yüz çevirmesine yada Hakka yönelmemesine  vesile olmak ciddi sonuçlar doğuracağı göz ardı edilmemelidir.

---

[1] 2 Bakara 190” Sizinle savaşanlara karşı Allah yolunda siz de savaşın. Ancak aşırı gitmeyin.⁴⁸ Çünkü Allah aşırı gidenleri sevmez.”

[2] 4 Nisa 89” Arzu ettiler ki kendilerinin küfre saptıkları gibi siz de sapasınız da beraber olasınız. Bu sebeple, onlar Allah yolunda hicret edinceye kadar içlerinden dost edinmeyin. Eğer bundan yüz çevirirlerse onları yakalayın ve bulduğunuz yerde öldürün. Onlardan ne bir dost edinin, ne de bir yardımcı.”

90” Ancak sizinle aralarında anlaşma olan bir topluma sığınmış bulunanlar, yahut ne sizinle ne de kendi kavimleriyle savaşmayı içlerine sığdıramayıp (tarafsız olarak) size gelenler başka. Eğer Allah dileseydi, onları size musallat kılardı da sizinle savaşırlardı. Eğer onlar sizden uzak durur, sizinle savaşmayıp size barış teklif ederlerse; Allah, onlara saldırmak için size bir yol (yetki) vermemiştir.”

91” Diğer bir takım kimselerin de hem sizden emin olmak, hem de kavimlerinden emin olmak istediklerini göreceksin. Bunlar küfre her döndürüldüklerinde ona atılırlar. Eğer bunlar sizden uzak durmazlar, sizinle barış içinde yaşamak istemezler, ellerini savaştan çekmezlerse, onları yakalayın ve onları nerede bulursanız öldürün. İşte bunlara karşı size apaçık bir yetki verdik.”

[3] Hac 39” Kendilerine savaş açılan müslümanlara, zulme uğramaları sebebiyle cihad için izin verildi. Şüphe yok ki Allah’ın onlara yardım etmeğe gücü yeter.”

40” Onlar, haksız yere, sırf, “Rabbimiz Allah’tır” demelerinden dolayı yurtlarından çıkarılmış kimselerdir. Eğer Allah’ın, insanların bir kısmını bir kısmıyla defetmesi olmasaydı, içlerinde Allah’ın adı çok anılan manastırlar, kiliseler, havralar ve mescitler muhakkak yerle bir edilirdi. Şüphesiz ki Allah kendi dinine yardım edene mutlaka yardım eder. Şüphesiz ki Allah çok kuvvetlidir, mutlak güç sahibidir.”

[4] Şura 42” Ceza yolu ancak insanlara zulmedenler ve yeryüzünde haksız yere taşkınlık edenler içindir. İşte onlar için elem dolu bir azap vardır.”

[5] Bakara 208” Ey iman edenler! Hepiniz topluca barış ve güvenliğe (İslam’a) girin. Şeytanın adımlarını izlemeyin. Çünkü o, size apaçık bir düşmandır.”

[6] Nisa 94” Ey iman edenler! Allah yolunda sefere çıktığınız zaman, gerekli araştırmayı yapın. Size selâm veren kimseye, dünya hayatının geçici menfaatine (ganimete) göz dikerek, “Sen mü’min değilsin” demeyin. Allah katında pek çok ganimetler vardır. Daha önce siz de öyle idiniz de Allah size lütufta bulundu (müslüman oldunuz). Onun için iyice araştırın. Çünkü Allah yaptıklarınızdan hakkıyla haberdardır.”

[7] Enfal 61” Eğer onlar barışa yanaşırlarsa sen de ona yanaş ve Allah’a tevekkül et. Çünkü o hakkıyla işitendir, hakkıyla bilendir.”

[8] Casiye 14” İnananlara söyle, Allah’ın (ceza) günlerinin geleceğini ummayanları (şimdilik) bağışlasınlar ki Allah herhangi bir topluma (kendi) kazandığının karşılığını versin.”

[9] Mümtehine 7” Ola ki Allah sizinle, içlerinden düşman olduğunuz kimseler arasına bir sevgi (ve yakınlık) koyar. Allah hakkıyla gücü yetendir. Allah çok bağışlayandır, çok merhametlidir.”

8” Allah sizi, din konusunda sizinle savaşmamış, sizi yurtlarınızdan da çıkarmamış kimselere iyilik etmekten, onlara âdil davranmaktan men etmez. Şüphesiz Allah âdil davrananları sever.”

[10] Hud 118-119” Rabbin dileseydi insanları (aynı inanca bağlı) tek bir ümmet yapardı. Fakat Rabbinin merhamet ettikleri müstesna, onlar ihtilafa devam edeceklerdir. Zaten onları bunun için yarattı. Rabbinin, “Andolsun ki cehennemi hem cinlerden, hem insanlardan (suçlularla) dolduracağım” sözü kesinleşti.”

[11] Yusuf 103”Sen ne kadar şiddetle arzu etsen de insanların çoğu inanacak değillerdir.”

[12] Yunus 99” Eğer Rabbin dileseydi, yeryüzünde bulunanların hepsi elbette topyekün iman ederlerdi. Böyle iken sen mi mü’min olsunlar diye, insanları zorlayacaksın?”

[13] En’am 35” Eğer onların yüz çevirmeleri sana ağır geldiyse; bir delik açıp yerin dibine inerek, yahut bir merdiven kurup göğe çıkarak onlara bir mucize getirmeye gücün yetiyorsa durma, yap! Eğer Allah dileseydi elbette onları hidayet üzere toplardı. O halde sakın cahillerden olma.”

[14] Şra 8” Allah dileseydi onları (aynı dine mensup) bir tek ümmet yapardı. Fakat O, dilediğini rahmetine sokar. Zalimlerin ise bir dost ve yardımcısı yoktur.”